Bền vững không phải là trạng thái hoàn hảo hay điểm dừng cuối cùng, mà là một hành trình tiến bộ mỗi ngày.

Phạm Việt Anh là học giả thực hành độc lập (independent scholar-practitioner), tác giả và cố vấn bền vững với hơn hai mươi lăm năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản trị, chiến lược tăng trưởng và chuyển đổi tổ chức. Từ năm 2010, ông chuyển trọng tâm sang phát triển bền vững, chuyển đổi kinh doanh bền vững, và hiện cộng tác với những tổ chức theo định hướng chiến lược bền vững dẫn dắt kinh doanh (Sustainability-led Business Strategy) trong các lĩnh vực như công trình xanh, thực phẩm sinh thái và thời trang bền vững.

Khác với cách tiếp cận học thuật truyền thống chủ yếu hướng đến công bố hàn lâm, ông ưu tiên định hướng nghiên cứu ứng dụng liên ngành, sử dụng học thuật như một công cụ để tham gia tranh luận công khai, phản biện chính sách và kết nối tri thức hàn lâm với thực tiễn doanh nghiệp. Các công trình của ông tập trung vào những chủ đề đang được quan tâm trong lĩnh vực phát triển bền vững như ESG-S, Net Zero, thị trường carbon, kinh tế sinh thái, kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh, khoa học hậu chuẩn (post-normal science) và các thách thức phát triển của những nền kinh tế đang phát triển.

Thông qua nghiên cứu, xuất bản khoa học và bình luận chính sách, ông hướng đến việc thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết và thực tiễn; góp phần thúc đẩy các cuộc thảo luận dựa trên bằng chứng, phản biện mang tính xây dựng và những giải pháp phù hợp hơn với điều kiện kinh tế, xã hội và thể chế của Việt Nam.

Phạm Việt Anh là diễn giả thường xuyên tại các diễn đàn về kinh doanh, ESG và phát triển bền vững; đồng thời được biết đến với vai trò điều phối các phiên thảo luận chuyên môn bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh cho các sự kiện ngành và hội thảo khoa học. Ông hiện là chủ tịch Pham Linh Holdings, thành viên Hội đồng Tư vấn Chương trình TOP50 Doanh nghiệp Phát triển Bền vững (CSA) của Tạp chí Nhịp Cầu Đầu Tư; thành viên Hiệp hội Kinh tế Sinh thái Hoa Kỳ; đồng thời là nhà báo cộng tác với nhiều bài viết chuyên sâu về phát triển bền vững, chính sách công và tiếp thị thương hiệu trên các ấn phẩm như Kinh tế Sài Gòn, Bloomberg Businessweek Vietnam, Nhịp Cầu Đầu Tư, Sài Gòn Đầu Tư Tài Chính, Dân Trí, Nikkei Asia và nhiều tạp chí uy tín khác.

Ý nghĩa: Econowhere – In Search of Sustainability

Econowhere là một không gian truy vấn, nơi kinh tế không được mặc định là trung tâm tuyệt đối, mà được đặt lại trong mối quan hệ hữu cơ với sinh thái, năng lượng và xã hội. Tên gọi Econowhere hàm chứa một lối chơi chữ có chủ ý: now here, no where, econo where, ecology now here… Cách chơi chữ này gợi lên câu hỏi căn bản của thời đại: nền kinh tế đang hiện diện ở đây và lúc này, hay đang dần đi đến hư vô khi bị tách rời khỏi các giới hạn sinh thái và nền tảng xã hội của chính nó.

Tiền tố Eco trong Econowhere không chỉ mang nghĩa sinh thái (ecology), mà còn bao hàm economy, economics và economical; nhấn mạnh mối liên hệ không thể tách rời giữa hệ sinh thái, hệ kinh tế, tư duy kinh tế học và tinh thần tiết độ trong sử dụng tài nguyên. Trong cách tiếp cận này, kinh tế không tồn tại như một hệ tự trị, mà vận hành bên trong sinh quyển; phụ thuộc vào các dòng năng lượng, nguồn tài nguyên hữu hạn và những quy luật tự nhiên không thể thương lượng.

In search of sustainability vì thế không phải là một khẩu hiệu, mà là một lập trường nhận thức và một hành trình trí tuệ. Cách diễn đạt này được lựa chọn có chủ ý, nhằm tránh ngộ nhận rằng bền vững là một trạng thái hoàn chỉnh, ổn định và có thể đạt tới một lần cho mãi mãi. Trong một thế giới mở, phi tuyến và đầy bất định, nơi các hệ thống kinh tế – xã hội luôn chịu tác động của biến đổi sinh thái, công nghệ và địa chính trị, bền vững không tồn tại như một điểm đến tĩnh; nó chỉ có thể được tiếp cận như một quá trình điều chỉnh liên tục trước các giới hạn luôn thay đổi. Bền vững không phải là trạng thái hoàn hảo hay điểm dừng cuối cùng, mà là một hành trình tiến bộ mỗi ngày. Tương tự, thương hiệu được gầy dựng bởi những chuỗi thành tựu, không phải quảng bá.

Econowhere cũng không tiếp cận bền vững như một tập hợp các chỉ tiêu, chuẩn mực hay nhãn dán quản trị dễ triển khai và dễ truyền thông. Khi bị giản lược theo cách đó, sustainability đánh mất bản chất phản tư vốn có; không còn chất vấn cách chúng ta định nghĩa tăng trưởng, hiệu suất và giá trị, mà chỉ củng cố những giả định cũ trong một hình thức mới. Trái lại, search hàm ý sự khiêm tốn tri thức: thừa nhận rằng không có mô hình phổ quát, không có lời giải vĩnh viễn, và mọi giải pháp đều mang tính bối cảnh, tạm thời và có thể bị thay thế.

Trong tinh thần đó, phát triển không đồng nghĩa với mở rộng vô hạn, mà là sự tìm kiếm một trạng thái cân bằng mong manh giữa thịnh vượng kinh tế, công bằng xã hội và bền vững môi trường; trong một thế giới hữu hạn và đầy bất định. Sứ mệnh của Econowhere chính là để theo đuổi chính quá trình truy vấn này: đặt câu hỏi đúng thay vì đưa ra câu trả lời dễ dãi; chất vấn tăng trưởng thay vì mặc định nó; và tái định nghĩa phát triển như một quá trình học hỏi, thích nghi và tự hiệu chỉnh không ngừng.